ข้อ 14

กฎกระทรวงการอนุญาตเกี่ยวกับวัสดุกัมมันตรังสี พ.ศ. 2567 ข้อ 14 คำขอรับใบอนุญาต คำขอแก้ไขเปลี่ยนแปลงข้อมูลในใบอนุญาต คำขอต่ออายุใบอนุญาต คำขอรับใบแทนใบอนุญาต และใบอนุญาต ให้เป็นไปตามแบบที่เลขาธิการประกาศกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษาให้ไว้ ณ วันที่ ๑๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ ศุภมาส อิศรภักดี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมภาคผนวก ประเภทวัสดุกัมมันตรังสี ประเภทวัสดุกัมมันตรังสีสามารถจำแนกออกได้เป็น ๕ ประเภท ตามความเป็นอันตรายดังต่อไปนี้ ๑. วัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๑ หรือวัสดุกัมมันตรังสีที่เป็นอันตรายสูงสุด (extremely dangerous) ๒. วัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๒ หรือวัสดุกัมมันตรังสีที่เป็นอันตรายมาก (very dangerous)๓. วัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๓ หรือวัสดุกัมมันตรังสีที่เป็นอันตราย (dangerous) ๔. วัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๔ หรือวัสดุกัมมันตรังสีที่มีโอกาสเป็นอันตราย (unlikely to be dangerous) ๕. วัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๕ หรือวัสดุกัมมันตรังสีที่มีโอกาสเป็นอันตรายน้อยที่สุด (most unlikely to be dangerous)ทั้งนี้ การจำแนกประเภทของวัสดุกัมมันตรังสีตามตารางการจำแนกประเภทวัสดุกัมมันตรังสี ให้ยึดหลักเกณฑ์ตามลำดับความสำคัญดังต่อไปนี้ ๑. วัสดุกัมมันตรังสีที่ไม่ในอยู่ภายใต้การควบคุมตามพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. ๒๕๕๙ ให้พิจารณาระดับค่ากัมมันตภาพของวัสดุกัมมันตรังสีหากระดับค่ากัมมันตภาพไม่อยู่ภายใต้การควบคุมของพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. ๒๕๕๙ ให้ถือว่าวัสดุกัมมันตรังสีนั้น ไม่ต้องนำมาพิจารณาจัดจำแนกประเภทของวัสดุกัมมันตรังสีตามตารางการจำแนกประเภทวัสดุกัมมันตรังสี ๒. ลักษณะการใช้ประโยชน์ให้จำแนกประเภทวัสดุกัมมันตรังสีตามลักษณะการใช้ประโยชน์และวัสดุกัมมันตรังสีที่ปรากฏอยู่ในตารางการจำแนกประเภทวัสดุกัมมันตรังสี ตัวอย่างเช่น วัสดุกัมมันตรังสีโคบอลต์-๖๐ (Co-60) ใช้ในการรักษาด้วยรังสีรักษาระยะไกล (teletherapy) ให้จำแนกประเภทวัสดุกัมมันตรังสีนี้เป็นวัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๑หรือวัสดุกัมมันตรังสีอิริเดียม-๑๙๒ (Ir-192) ที่ใช้ในการถ่ายภาพด้วยรังสีแกมมาทางอุตสาหกรรม (industrial gamma radiography) ให้จำแนกวัสดุกัมมันตรังสีนี้เป็นวัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๒ หรือวัสดุกัมมันตรังสีไฮโดรเจน-๓ (H-3) ที่ใช้ในการวัดการหยั่งธรณีหลุมเจาะด้วยรังสี (well logging gauges)ให้จำแนกวัสดุกัมมันตรังสีนี้เป็นวัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๓ เป็นต้นไป ๓. อัตราส่วนค่ากัมมันตภาพต่อค่าความเป็นอันตรายของวัสดุกัมมันตรังสี (A/D) ในกรณีที่ลักษณะการใช้ประโยชน์ของวัสดุกัมมันตรังสีนั้น ๆ ไม่ปรากฏในตารางการจำแนกประเภทวัสดุกัมมันตรังสี หรือไม่ทราบลักษณะการใช้ประโยชน์หรือลักษณะการใช้ประโยชน์นั้น ๆ ต้องพิจารณาประกอบกับอัตราส่วนค่ากัมมันตภาพ ให้จำแนกประเภทของวัสดุกัมมันตรังสีตามค่าอัตราส่วนระหว่างค่ากัมมันตภาพ (activity; A) และค่าความเป็นอันตรายของวัสดุกัมมันตรังสี (dangerous value; D) ดังนี้ ๓.๑ วัสดุกัมมันตรังสีที่มีค่า A/D เท่ากับหรือสูงกว่า ๑,๐๐๐ (A/D >๑,๐๐๐)จัดเป็นวัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๑ ๓.๒ วัสดุกัมมันตรังสีที่มีค่า A/D น้อยกว่า ๑,๐๐๐ และมากกว่าหรือเท่ากับ ๑๐ (๑,๐๐๐ > A/D >๑๐) จัดเป็นวัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๒ ๓.๓ วัสดุกัมมันตรังสีที่มีค่า A/D น้อยกว่า ๑๐ และมากกว่าหรือเท่ากับ ๑ (๑๐ > A/D >๑) จัดเป็นวัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๓ ๓.๔วัสดุกัมมันตรังสีที่มีค่า A/D น้อยกว่า ๑ และมากกว่าหรือเท่ากับ ๐.๐๑ (๑ > A/D >๐.๐๑) จัดเป็นวัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๔ ๓.๕ วัสดุกัมมันตรังสีที่มีค่า A/D น้อยกว่า ๐.๐๑ และมากกว่าค่ากัมมันตภาพของวัสดุกัมมันตรังสีที่ไม่อยู่ภายใต้การควบคุมตามพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. ๒๕๕๙ (exempt)(๐.๐๑ > A/D และ A > exempt) จัดเป็นวัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๕ ค่าความเป็นอันตรายของวัสดุกัมมันตรังสี (D) ให้เป็นไปตามมาตรฐานทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ ๔. กรณีวัสดุกัมมันตรังสีชนิดไม่ปิดผนึก วัสดุกัมมันตรังสีชนิดไม่ปิดผนึก ให้จำแนกประเภทวัสดุกัมมันตรังสีเป็นประเภทที่ ๑ ถึงประเภทที่ ๕ตามอัตราส่วนค่ากัมมันตภาพต่อค่าความเป็นอันตรายของวัสดุกัมมันตรังสี (A/D) เว้นแต่วัสดุกัมมันตรังสีที่ใช้ในทางการแพทย์ที่จำแนกเป็นประเภทที่ ๕ ให้ถือว่าเป็นประเภทที่ ๔ ๕. การปรับเปลี่ยนประเภทของวัสดุกัมมันตรังสี การจัดจำแนกวัสดุกัมมันตรังสีแต่ละประเภท นอกเหนือไปจากหลักเกณฑ์ดังกล่าวข้างต้นแล้วอาจนำหลักเกณฑ์อย่างอื่นมาใช้ประกอบการพิจารณาจำแนกประเภทของวัสดุกัมมันตรังสี เช่น ลักษณะทางเคมี ฟิสิกส์ ของวัสดุกัมมันตรังสี ลักษณะของเครื่องกำบังรังสีหรือบรรจุหีบห่อที่ใช้ ปัจจัยแวดล้อมที่เกี่ยวข้องกับการนำวัสดุกัมมันตรังสีไปใช้ประโยชน์หรือประวัติการเกิดอุบัติเหตุทางรังสีอันเนื่องมาจากการใช้วัสดุกัมมันตรังสี เป็นต้น ดังนั้น เมื่อมีข้อมูลหลักฐานรายงาน หรือสิ่งบ่งชี้ใด ๆ ที่สนับสนุนการปรับเปลี่ยนประเภทของวัสดุกัมมันตรังสี อาจพิจารณาจำแนกวัสดุกัมมันตรังสีใหม่ให้สอดคล้องกับข้อเท็จจริงเหล่านี้หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๑๙ วรรคสอง และมาตรา ๓๕ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. ๒๕๕๙ บัญญัติให้การขอรับใบอนุญาต การออกใบอนุญาต การต่ออายุใบอนุญาตและการออกใบแทนใบอนุญาตสำหรับวัสดุกัมมันตรังสีแต่ละประเภท ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการเงื่อนไข และระยะเวลาที่กำหนดในกฎกระทรวง จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้